พัทยาเดลีนิวส์

07 กุมภาพันธ์ 2551 :: 17:02:28 pm 8893

ลูกสำรอง พืชสมุนไพรนานาประโยชน์

ต้นสำรองเป็นพืช ท้องถิ่นดั้งเดิมของภาคตะวันออก พบมากในเขตจังหวัดจันทบุรี และจังหวัดตราด ลูกสำรองถือเป็นพืชสมุนไพรชนิดหนึ่ง ถูกนำมาใช้เป็นอาหารตั้งแต่สมัยโบราณ อยู่คู่คนไทยมาช้านานแต่พึ่งเป็นที่รู้จักกันไม่นานมานี้เอง
สนใจโฆษณา

            “น้ำสำรอง” เครื่องดื่มสมุนไพรที่ชูสรรพคุณเรื่องของการกำจัดไขมันออกจากร่างกาย แบบวิธีธรรมชาติ หลายคนกำลังให้ความสนใจของ “ลูกสำรอง” “ลูกจอง” ภาคอีสานเรียก “หมากจอง” ทางใต้เรียก “พุงทะลาย” เป็นไม้ที่พบได้ในป่าดงดิบที่ จ.จันทบุรี ตราด ชาวจีนรู้จักในสรรพคุณแก้ ร้อนใน ท้องเดิน ลดอาการปวด บำรุงไต ล้างไขมันในลำไส้ เคลือบไขมันในลำไส้ ลดความอ้วน ช่วยดูดซับไขมันเอาไว้ แล้วอุ้มไปทิ้งพร้อมการขับถ่าย ดังนั้นคนภาคใต้จึงเรียกว่าพุงทะลายกินเป็นประจำจะช่วยลดพุงได้

            มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ : Scaphium Macropodum Beaum. วงศ์ : Sterculiaceae 

            ชื่อสามัญ : สำรอง ชื่อพื้นเมือง พุงทลาย ภาคอีสานเรียก บักจอง ชาวจีนเรียก ฮวงไต้ไฮ้ 

            ต้นสำรอง เป็นไม้ยืนต้นชอบขึ้นตามป่าดงดิบ มีความชื้นสูง ลำต้นตรงและสูงชะลูด ประมาณ 4-5 เมตร ไม่นิยมปลูกกัน มักขึ้นเองตามธรรมชาติ ตามภูเขาใหญ่น้อยทั่วไป พบมากทางภาคตะวันออกของประเทศ ได้แก่ จังหวัดจันทบุรี และตราด 

            ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่แกมขอบขนานหรือรูปไข่แกมใบหอก กว้าง 10-12 ซม. ยาว 15-25 ซม. 

            ดอกช่อ ออกที่ปลายกิ่ง แยกเพศ กลีบดอกสีเขียวอ่อน มีขนสีแดงที่กลีบเลี้ยงดอก ออกช่วงเดือนธันวาคม-มกราคม 

           ผลแห้ง มีลักษณะเป็นแผ่นขนาดใหญ่ แตกขณะยังอ่อนอยู่ ทำให้มีลักษณะเหมือนเรือ เรียกว่า สำเภา ทำให้ผลปลิวไปตกได้ไกล มีเมล็ดรูปรี สีน้ำตาล เปลือกหุ้มเมล็ดชั้นนอกมีสารเมือกจำนวนมาก ซึ่งจะพองตัวในน้ำ มีลักษณะคล้ายวุ้น ผลแก่จะเริ่มร่วงประมาณเดือนมีนาคม-เมษายน ผลของต้นสำรองใช้เป็นสมุนไพรที่เข้าตำรับยาไทย สรรพคุณเป็นยาแก้ร้อนในกระหายน้ำ ทำให้รู้สึกชุ่มชื่น แก้เจ็บคอ แก้ไอ ขับเสมหะ 

            จุดเด่นของต้นสำรองอยู่ที่ผลซึ่งมีรูปร่างรี เมื่อแก่แล้วผิวจะเหี่ยวย่นกลายเป็นสีน้ำตาลแก่ พอร่วงจากต้นก็จะมีปีกบางๆยื่นออกมา ซึ่งส่วนปีกนั้นเรียกว่า “สำเภา” ทำให้เจ้าลูกสำรองนี้ มีลักษณะละม้ายคล้ายเรือสำเภาที่อาศัยกระแสลมให้พัดพาล่องลอยไปในอากาศ หากนึกไม่ออกลองนึกถึงลูกของต้นยางนา ที่มีปีกคล้ายกับคอปเตอร์ไม้ไผ่ของเจ้าแมวโดราเอมอน 


            ซึ่ง จุดประสงค์หลักของธรรมชาติก็เพื่อเพิ่มระยะทางและโอกาสในการขยายพันธุ์บน พื้นที่ต่างๆ นั่นเอง นอกจากนี้คนโบราณยังบอกกับเราว่า การร่วงหล่นของลูกสำรองนี้สามารถสื่อความหมายของธรรมชาติได้ว่า ฤดูฝนกำลังจะคืบคลานเข้ามาทักทาย ซึ่งโดยปกติเราจะพบลูกสำรองร่วงลงสู่พื้นดินแค่เพียงปีละครั้ง ย้ำว่าแค่เพียงปีละครั้งเท่านั้น ประมาณเดือนเมษายน และไม่ได้พบทุกปี ขึ้นอยู่กับความอุดมสมบูรณ์ของต้นสำรองนั้น ๆ ตามธรรมชาติต้นสำรองจะมีลูกไว้ขยายพันธุ์ ก็ต่อเมื่อมีอายุอานาม 10 ปีขึ้นไป 

            สรรพคุณ ลูกสำรองมีสรรพคุณ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ บำรุงปอดให้แข็งแรง รักษาโรคภูมิแพ้ หอบหืด แก้เสมหะทำให้ไม่อ่อนเพลีย ช่วยบำรุงลำไส้ใหญ่ให้บริหารถ่ายเทได้ดี ช่วยให้ลำไส้บีบรัดตัวดีขึ้น ทำให้ขับถ่ายดี แก้โรคตาแดงอักเสบ ในประเทศอินเดียมีรายงานว่า สำรองสามารถใช้รักษาอาการอักเสบ แก้ไข้และขับเสมหะ ในประเทศจีน ฮ่องกง และไต้หวัน นิยมใช้สำรองร่วมกับชะเอม ชาวจีนต้มกับน้ำ แล้วนำมาจิบบ่อย ๆ เพื่อแก้อาการเจ็บคอ ปัจจุบันมีผู้นำสำรองไปรับประทานเพื่อลดความอ้วนเนื่องจากสำรองสามารถพองตัว ได้ดี นอกจากนี้การศึกษาทางการแพทย์ยังทำให้ทราบว่าในลูกสำรอง ยังมีสารต้านอนุมูลอิสระ ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งอีกด้วย 

            เมื่อ มีประโยชน์มากมายขนาดนี้ทำให้ช่วงหนึ่งต้นสำรองเข้าขั้นวิกฤติ เพราะมีคนโลภมากแอบลักลอบเข้ามาเก็บลูกสำรองในเขตอุทยาน แต่การปลิวของเจ้าลูกสำรองทำให้ไปตกกระจัดกระจายในที่ต่าง ๆ ใกล้บ้าง ไกลบ้าง ทำเอาคนโลภมากรู้สึกหงุดหงิด ขี้เกียจตามเก็บ ความคิดสั้น ๆ และไม่ถูกต้องจึงผุดขึ้นในจิตใจ ทำนองว่ามันไม่ทันใจ ก็เลย “โค่น” ทั้งต้น ซึ่งต้นดังกล่าวล้วนผ่านร้อนผ่านหนาวมาแล้วไม่ต่ำกว่าสิบ ๆ ปี เพียงเพื่อที่จะเอาลูก โดยไม่คิดถึงผลเสียที่จะติดตามมา ทำให้เมื่อ 4-5 ปีที่แล้วต้นสำรองหายหน้าหายตาไปอย่างรวดเร็ว 

            จาก เหตุการณ์ดังกล่าวทำเอาเจ้าหน้าที่ นิ่งดูดายไม่ได้ ต้องคอยตรวจตราคุ้มกัน เจ้าต้นสำรองเป็นพิเศษ ควบคู่ไปกับการจัดกิจกรรมรณรงค์เพื่อให้เห็นถึงความสำคัญ โดยใช้เด็กๆ ละแวกนั้นเป็นตัวกลาง ไปถ่ายทอดให้ผู้ใหญ่ได้ฟังและได้เล็งเห็นความสำคัญกับความจำเป็นในการดูแล รักษาต้นสำรองไว้เพื่อประโยชน์คุณค่ามหาศาลของมันต่อไป ผู้ใหญ่เหล่านี้ก็คือ พ่อแม่ พี่ ป้า น้า อาของพวกเด็กๆนั่นเอง

            น่า ดีใจที่ปัจจุบัน สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล วิทยาเขตจันทบุรี สามารถคิดค้นและเริ่มขยายพันธุ์ต้นสำรองได้แล้ว โดยใช้วิธีเสียบยอด เพื่อให้ชาวบ้านที่ต้องการทำน้ำสำรองบรรจุกระป๋องเพื่อสุขภาพขาย นำไปปลูก เป็นการตัดปัญหาการลักลอบเก็บลูกสำรอง และโค่นต้นสำรองในเขตอุทยาน ซึ่งทำให้ความหวังที่ยังจะเห็นต้นสำรองในธรรมชาติยังคงยืดเวลาออกไป

Reporter : PDN staff   Photo : Internet   Category : สุขภาพ

แสดงความคิดเห็น


    
*

ข้อความหรือความเห็นที่เข้าสู่โปรแกรมนี้ไม่เกี่ยวข้องกับเจ้าของระบบ และมีสิทธิ์อย่างถูกต้องที่จะไม่รับผิดชอบใดๆ กรุณาแสดงความคิดเห็นอย่างสุภาพ และใช้วิจารณญาณในการอ่านทุกข้อความ หากท่านเห็นข้อความใดผิดต่อกฎหมาย สามารถแจ้งได้ที่ webmaster@pattayadailynews.com